Wat is Competency-Based Training and Assessment (CBTA), en waarom zet de luchtvaart erop in?

De definities, in de woorden van ICAO

De woordenschat is die van ICAO en ze is precies, en het loont om de definitie in het oorspronkelijke Engels te tonen. Een competency is "a dimension of human performance that is used to reliably predict successful performance on the job"; "is manifested and observed through behaviours that mobilize the relevant knowledge, skills and attitudes to carry out activities or tasks under specified conditions" (ICAO Doc 9868, PANS-TRG). Competence, het elfde van de ICAO-principes, is het geïntegreerd tonen van alle vereiste competencies tot een bepaalde norm.

Drie kleinere termen dragen de methode. Een observable behaviour (waarneembaar gedrag) is "a single role-related behaviour that can be observed and may or may not be measurable". Een performance criterion is de eenheid van beoordeling: een waarneembaar gedrag, de omstandigheden waarin het wordt getoond, en een competency standard, "a level of performance that is defined as acceptable". Zet die drie samen en u hebt iets waar een instructeur op kan letten, wat een bemanningslid bij zichzelf herkent, en wat een training department kan meten.

Voor cabin crew is de referentie ICAO Doc 10002, de Cabin Crew Safety Training Manual. De tweede editie (2020, corrigenda 2021) beschrijft zeven competencies en drieënvijftig observable behaviours, en somt de elf CBTA-principes op die uit PANS-TRG komen. Dat kader is vandaag een belangrijk vertrekpunt voor cabin crew CBTA-projecten in Europa.

Waarom de sector is overgestapt

De verschuiving kwam niet zomaar uit een leertheorie. Ze kwam in drie stappen, telkens gedreven door bewijs.

De eerste was Crew Resource Management. De NASA-workshop van 1979 waaruit CRM ontstond, was een lezing van ongevallenrapporten, en die bleek ongemakkelijk: de ongevallen waren vooral mislukkingen van mensen die moesten samenwerken en beslissen onder druk, niet een gebrek aan technische kennis. De tweede was het Amerikaanse Advanced Qualification Program van 1990, dat operators toeliet om voorgeschreven uren te vervangen door aangetoonde vaardigheden, en die logica van bij het begin ook voor flight attendants mogelijk maakte. De derde was evidence-based training voor piloten: een IATA-initiatief uit 2007 dat lijnobservaties van duizenden vluchten, ongevallen- en incidentrapporten, en vluchtgegevens van meer dan een miljoen vluchten analyseerde, en vroeg welke competencies werkelijk het verschil maakten. ICAO publiceerde het in 2013 als Doc 9995 en werkte de bredere CBTA-principes verder uit in de editie 2020 van PANS-TRG.

Achter die drie stappen zit één ouder idee, mastery learning: leg de norm vast en laat de tijd variëren. Een opleidingssysteem dat andersom is gebouwd, op vaste uren en variabele uitkomsten (de meeste klassieke trainingen), dreigt vooral een aanwezigheidsregister op te leveren. Dat register is een lijst met data. Het toont deelname, maar bewijst op zichzelf geen competentie.

Wat er in de praktijk verandert

Voor een organisatie verandert CBTA vier dingen.

Het programma wordt opgebouwd vanuit een competency framework, dat richting geeft aan de syllabus: domeinen, competencies, observable behaviours, en voor elk vereist gedrag de omstandigheden en de norm. Theoretische stof bestaat nog, maar ze dient de gedragingen in plaats van de cursus te onderbouwen.

Gesimuleerde situaties spelen een belangrijke rol in de training. Scenario's worden zo ontworpen dat de behaviours uit het framework getoond moeten worden, en het leren tijdens de uitvoering wordt verdiept in de debriefing.

Beoordelen gaat verder dan simpelweg meten. Een instructeur observeert, ordent wat hij zag tegenover de criteria en komt tot een oordeel; de score is een oordeel, geen som van vinkjes. Daarom moeten de mensen die oordelen op elkaar afgestemd zijn, met een controle op ‘inter-rater reliability’ en een ‘concordance-programma’ met cijfers, passend bij de omvang en context van het programma. Elke geslaagde invoering komt met data en gekalibreerde instructeurs, niet met een framework alleen. Het competency framework is het gemakkelijke deel.

En de organisatie krijgt gegevens die ze voordien mogelijk onvoldoende systematisch verzamelde: meerdere observaties in meerdere contexten, per competency, doorheen de tijd, die kunnen helpen zwakke punten in een vloot, een basis of een cursus vroegtijdig te herkennen.

Waar cabin crew in Europa staat

Voor piloten bestaat een wettelijk kader: EASA voerde evidence-based training in via Verordening (EU) 2020/2036 en ORO.FC.231. Voor cabin crew bestaat dit nog niet. De regels die vandaag gelden zijn Verordening (EU) nr. 1178/2011, met Appendix 1 bij Part-CC en zijn negen subject areas, Verordening (EU) nr. 965/2012, met ORO.CC.110 en de eis dat bemanningsleden competent zijn voor hun toegewezen taken, en de EASA-richtlijnen voor initial training uit 2022 met hun vijfennegentig aanbevolen uren. EASA heeft vooralsnog geen bindende CBTA-regelgeving voor cabin crew geschreven. Voor het opleidingsonderdeel ‘Dangerous Goods’ werden de herziene trainingsbepalingen verplicht op 1 januari 2023; ICAO Doc 10147 biedt de bijbehorende richtlijnen.

Voor cabin crew is CBTA in Europa dus een keuze die de luchtvaartmaatschappij of trainingorganisatie maakt, en geen verplichting. Toepassing van CBTA vervangt bestaande wettelijke trainings- en goedkeuringsvereisten niet. Precies daarom beslist het framework alleen niets. Een organisatie die Doc 10002 letterlijk overneemt, heeft een woordenschat; of het programma ook Appendix 1 bij Part-CC dekt, of de beoordelende trainers het met elkaar eens zijn, en of de gegevens überhaupt iets zeggen, zijn open vragen. Een framework dat zonder die analyse is overgenomen, is niet fout, maar dreigt snel te vervallen in klassieke training in een nieuw jasje.

Wat u hiermee doet

Als u training leidt, is de nuttige eerste stap niet een nieuw kader, maar een eerlijke lezing van de huidige methodes: wat uw dossiers werkelijk bewijzen over competentie, en wat ze alleen bewijzen over aanwezigheid of theoretische kennis. Competentie is een voorspelling over prestaties in omstandigheden die u niet kunt regisseren; de vraag is of uw bewijs die voorspelling draagt. Die lezing is wat een CBTA readiness scan doet. Staat het competency framework er al en zit de twijfel bij de beoordelende trainers, begin dan met assessor development. En ontwerpt u van nul, vertrek dan van de vereiste prestaties en ontwikkel scenario’s en assessors in samenhang met het kader, in plaats van bij de poster te stoppen: trainingsontwerp en proeftraject.